Mặc dù tuổi cao, sức khỏe yếu, không thể tham dự Lễ kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước tại TP Hồ Chí Minh vào ngày 30/4, nhưng ông Phan Xuân Diệu (sinh năm 1947) - cựu chiến binh ngụ ở phường 4, thành phố Tân An, tỉnh Long An vẫn theo dõi qua các kênh truyền thông. Buổi lễ đã khơi dậy trong ông niềm tự hào dân tộc với tinh thần quyết tâm chiến đấu, bảo vệ hòa bình để người dân có cuộc sống ấm no, hạnh phúc.

Theo tiếng gọi non sông, năm 17 tuổi, ông Phan Xuân Diệu rời quê hương xã Quỳnh Lưu, huyện Nho Quan (tỉnh Ninh Bình) lên đường chiến đấu. Ông được phân công vào Tiểu đoàn 203 của Bộ Tư lệnh thông tin (Hà Nội) và học tại đây khoảng 2 tháng. Sau đó, ông được đơn vị đưa đi học sửa chữa vô tuyến điện tại Trường Bưu điện, tỉnh Thái Nguyên.

Tháng 8/1965, ông Diệu cùng đơn vị hành quân theo đường Trường Sơn suốt 6 tháng đến khu vực rừng Chàng Riệc, Rùm Đuôn, xã Tân Lập, huyện Tân Biên, tỉnh Tây Ninh (nơi đóng Trung ương Cục miền Nam). Mỗi bước đi trên đường Trường Sơn là đi trong bom rơi, đạn nổ, khói lửa ngút trời, cái chết luôn rình rập, cận kề…

Kỷ niệm nhớ nhất trong cuộc đời ông Diệu đó là đúng ngày 30/4/1975, đơn vị ông cùng nhiều đơn vị khác tiến hành bắn pháo vào trận địa ngay ngã ba cầu Long Định (nay huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang). Sau đó, các đơn vị xung phong, giải phóng cầu Long Định và giải phóng, thu hồi căn cứ Đồng Tâm. Khoảng 9 giờ ngày 1/5/1975, những đơn vị cuối cùng của địch đã giao súng đầu hàng; toàn tỉnh Mỹ Tho, tỉnh Gò Công và thành phố Mỹ Tho (tỉnh Tiền Giang ngày nay) đã được giải phóng.

CCB Phan Xuân Diệu, Phường 4, thành phố Tân An, tỉnh Long An:

"Chúng tôi rất phấn khởi khi giải phóng xong, mấy anh em chúng tôi rất phấn khởi và chúng tôi chạy ra đường hoan hô chiến thắng của mình, vui vẻ và hạnh phúc. Riêng tôi có một vài câu thơ: Người và xác xe trên đường qua lại; ta bân khuân như mất mát một nỗi gì".

Ông Lượng Thanh Chức, Thường trực Hội CCB phường 4, thành phố Tân An, Long An:

"Anh Diệu thường xuyên trao đổi anh em trong Hội để cùng nhau hoàn thành nhiệm vụ của người hội viên Hội cựu chiến binh"

Giờ đây, mỗi khi nhớ lại 50 năm về trước, Thượng úy Phan Xuân Diệu đều mở lại quyển nhật ký trong hành trình chiến đấu. Điều đặc biệt, quyển nhật ký này ông đã đánh rơi trong quá trình hành quân. Ông vừa nhận được vào ngày 10/5/2024 do Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Việt Nam trao trả. Đây là vật kỷ niệm ghi lại ký ức thiêng liêng của một thế hệ từng sống, chiến đấu và hy sinh cho độc lập, tự do của dân tộc./.