Trước những vi phạm nghiêm trọng về an toàn thực phẩm trong thời gian vừa qua, Hà Nội và các bộ, ngành đang triển khai hàng loạt giải pháp từ tổng kiểm tra, siết chặt quản lý đến minh bạch nguồn cung nhằm bảo đảm an toàn thực phẩm cho người dân, nhất là an toàn thực phẩm bữa ăn bán trú cho học sinh.
Làm rõ trách nhiệm của các cơ quan quản lý
Thời gian qua, cơ quan chức năng đã phát hiện, xử lý nhiều vụ việc thu gom, vận chuyển, giết mổ và tiêu thụ sản phẩm lợn bệnh với quy mô lớn tại một số địa phương, làm sai lệch kết quả kiểm soát giết mổ, tạo điều kiện để động vật, sản phẩm không bảo đảm điều kiện vệ sinh thú y, mất an toàn thực phẩm được đưa ra thị trường.
Mới đây nhất, ngày 17/3/2026, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hà Nội kiểm tra cơ sở giết mổ tại Vạn Phúc, phát hiện lò mổ lợn mắc dịch tả châu Phi và câu kết với một số cán bộ kiểm dịch để bỏ qua quy trình kiểm soát. Cơ quan điều tra xác định từ đầu năm 2026 đến nay, nhóm này đã tiêu thụ khoảng 3.600 con lợn nhiễm bệnh, tương đương gần 300 tấn thịt, qua các chợ đầu mối, chợ dân sinh và cung cấp cho Công ty Trách nhiệm hữu hạn Thực phẩm Cường Phát đưa vào các trường học. Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Hà Nội đã ra Quyết định khởi tố vụ án, khởi tố 8 bị can trong đường dây giết mổ, tiêu thụ lợn dịch này.
Hà Nội và các bộ, ngành đang triển khai hàng loạt giải pháp từ tổng kiểm tra, siết chặt quản lý đến minh bạch nguồn cung nhằm bảo đảm an toàn thực phẩm cho người dân
Trước đó, Công an TP Hải Phòng phát hiện khoảng 130 tấn thịt lợn đông lạnh nhiễm bệnh tại kho của Công ty Cổ phần Đồ hộp Hạ Long. Từ nguồn nguyên liệu này, doanh nghiệp đã chế biến hơn 1,7 tấn pate thành phẩm, tương đương khoảng 14.000 hộp; một số sản phẩm khác cũng dương tính với virus dịch tả lợn châu Phi.
Tháng 1/2026, Tòa án nhân dân TP Hà Nội đã tuyên án 55 bị cáo trong vụ án đưa và nhận hối lộ tại Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), liên quan hoạt động thẩm định, cấp phép và hậu kiểm sản phẩm. Các sai phạm tập trung ở khâu thẩm định hồ sơ, cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm, giấy xác nhận nội dung quảng cáo và chứng nhận thực hành sản xuất tốt…
Chiều 1/4/2026, tại phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tình hình kinh tế - xã hội, bà Lê Thị Nga - Phó chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát - đề nghị Chính phủ tổng kiểm tra an toàn thực phẩm trên toàn quốc để đánh giá thực trạng và có giải pháp quyết liệt, bảo đảm an toàn cho người dân. Bà Lê Thị Nga cho rằng việc liên tiếp phát hiện các vụ việc vi phạm thời gian qua đòi hỏi cần rà soát toàn diện công tác quản lý an toàn thực phẩm, làm rõ trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị trong toàn bộ chuỗi từ sản xuất, chế biến đến tiêu thụ.
Tăng cường quản lý, bảo đảm an toàn thực phẩm bữa ăn bán trú
Trước thực trạng trên, UBND thành phố Hà Nội đã ban hành Công văn số 1251/UBND-KGVX ngày 26/3/2026 về việc tăng cường quản lý, bảo đảm an toàn thực phẩm bữa ăn bán trú cho học sinh trên địa bàn thành phố nhằm khắc phục các tồn tại, bất cập, nâng cao hiệu quả quản lý, công khai, minh bạch trong sử dụng ngân sách và bảo đảm an toàn thực phẩm đối với bữa ăn bán trú cho học sinh.
Thực hiện Công văn số 1251/UBND-KGVX, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội có văn bản số 1245/SGD ĐT-CTTTHSSV ngày 31/3 gửi UBND các phường, xã và các đơn vị, trường học trực thuộc Sở tăng cường công tác quản lý, bảo đảm an toàn thực phẩm bữa ăn bán trú cho học sinh.
Theo đó, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội đề nghị UBND các phường, xã chỉ đạo các bộ phận chuyên môn và đơn vị liên quan phối hợp chặt chẽ với cơ sở giáo dục trong bảo đảm an toàn thực phẩm bữa ăn bán trú; kiểm tra, xác minh thông tin về nhà cung cấp, nguồn gốc nguyên liệu; chủ động cảnh báo nguy cơ, xử lý sự cố, điều tra ngộ độc thực phẩm theo quy định.
Học sinh Trường Tiểu học Chi Đông, Hà Nội ăn bán trú. Ảnh: Nguyễn Cúc-TTXVN
Các địa phương tổ chức rà soát, đánh giá lại toàn bộ các cơ sở cung cấp thực phẩm, nguyên liệu, suất ăn bán trú; đối chiếu hồ sơ pháp lý, điều kiện an toàn thực phẩm, năng lực cung ứng, điều kiện vận chuyển, khả năng truy xuất nguồn gốc và việc chấp hành quy định để kịp thời chấn chỉnh, thay thế hoặc kiến nghị xử lý đối với đơn vị không bảo đảm yêu cầu.
Đối với các trường học trực thuộc, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội yêu cầu rà soát toàn bộ quy trình tổ chức bữa ăn bán trú từ khâu xây dựng kế hoạch, lựa chọn nhà cung cấp đến tiếp nhận, bảo quản, chế biến, chia suất, phục vụ, kiểm tra, giám sát và xử lý sự cố; kịp thời bổ sung, điều chỉnh những nội dung chưa phù hợp với điều kiện thực tế.
Các nhà trường phải kiểm tra đầy đủ hồ sơ pháp lý của các đơn vị cung cấp thực phẩm, nước uống, sữa và sản phẩm từ sữa; chỉ ký kết, sử dụng dịch vụ với những đơn vị đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định. Bên cạnh đó, các nhà trường phải thực hiện nghiêm việc kiểm thực 3 bước, lưu mẫu thức ăn, ghi chép sổ giao nhận hằng ngày; kiểm soát chặt chẽ nguyên liệu đầu vào, không tiếp nhận thực phẩm không rõ nguồn gốc, kém chất lượng hoặc không đúng hợp đồng.
Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội cũng yêu cầu các trường niêm yết công khai thực đơn, định lượng, năng lượng khẩu phần, danh sách nhà cung cấp và nguồn gốc thực phẩm; kiện toàn Ban quản lý bữa ăn bán trú và tổ tự giám sát với sự tham gia của cha mẹ học sinh nhằm tăng cường giám sát độc lập.
Khi phát hiện vi phạm hoặc có dấu hiệu mất an toàn thực phẩm, các đơn vị phải khẩn trương tạm dừng sử dụng lô thực phẩm hoặc nhà cung cấp liên quan, đồng thời báo cáo ngay chính quyền địa phương, cơ quan y tế và Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội để phối hợp xử lý theo quy định.
Kiểm soát chặt toàn bộ chuỗi cung ứng cho bếp ăn tập thể
Trước những vi phạm nghiêm trọng về an toàn thực phẩm trong thời gian qua, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã ký Công điện số 26/CĐ-TTg ngày 30/3/2026 chấn chỉnh công tác kiểm soát giết mổ, tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong thực thi công vụ.
Ảnh tư liệu: Nguyễn Thảo - TTXVN
Công điện nhấn mạnh: Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, kiểm soát các cơ sở giết mổ nhằm ngăn chặn, phát hiện và xử lý nghiêm các trường hợp thu gom, vận chuyển, đưa sản phẩm động vật không đủ điều kiện ra tiêu thụ trên thị trường và kiên quyết xử lý các tổ chức, cá nhân có hành vi hợp thức hóa quy định của pháp luật đối với cơ sở giết mổ không đảm bảo vệ sinh thú y, an toàn thực phẩm; chịu trách nhiệm toàn diện trước Thủ tướng Chính phủ nếu để xảy ra vi phạm.
Thực hiện Công điện số 26/CĐ-TTg, Bộ Y tế yêu cầu các địa phương tăng cường kiểm tra, kiểm soát chặt toàn bộ chuỗi cung ứng, xử lý nghiêm vi phạm và nâng cao trách nhiệm người đứng đầu nhằm phòng ngừa ngộ độc thực phẩm.
Bộ Y tế đề nghị UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo cấp xã và các cơ quan chức năng tăng cường bảo đảm an toàn thực phẩm bếp ăn tập thể; thực hiện nghiêm Chỉ thị số 38/CT-TTg về tăng cường phòng ngừa ngộ độc thực phẩm và Công văn số 7598/BYT-ATTP ngày 3/11/2025 về việc tăng cường công tác bảo đảm an toàn thực phẩm học đường và bếp ăn tập thể. Đồng thời xây dựng kế hoạch tăng cường kiểm tra, giám sát cơ sở kinh doanh và đơn vị tổ chức bếp ăn tập thể; phát hiện sớm, xử lý nghiêm vi phạm và công khai trên phương tiện thông tin đại chúng để cảnh báo cộng đồng.
Bộ Y tế cũng yêu cầu đẩy mạnh truyền thông, nâng cao mức độ tuân thủ quy định về an toàn thực phẩm; tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu trong bảo đảm điều kiện an toàn tại các khâu chế biến, phục vụ suất ăn; cung cấp thông tin về nguồn gốc nguyên liệu để phục vụ truy xuất khi xảy ra sự cố; huy động nguồn lực của tổ chức, cá nhân trong giám sát công tác chăm sóc sức khỏe, an toàn thực phẩm và vệ sinh môi trường tại khu công nghiệp, khu chế xuất, bệnh viện, trường học; sẵn sàng phương án, nguồn lực phòng ngừa ngộ độc thực phẩm; khi xảy ra sự cố phải khẩn trương điều tra, xác định nguyên nhân và truy xuất nguồn gốc thực phẩm.
Các trường học cần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của người đứng đầu và đơn vị tổ chức bếp ăn; tăng cường tuyên truyền kiến thức an toàn thực phẩm cho giáo viên, học sinh; huy động sự tham gia của phụ huynh, đoàn thanh niên và các tổ chức trong giám sát bếp ăn, bảo đảm an toàn thực phẩm.
