Góc nhìn 365: Chủ động giới thiệu nguồn lực văn hóa trong dân

Cuối tuần trước, UBND xã Vĩnh Lộc đã tổ chức phiên livestream Dòng chảy ký ức - Di sản trường tồn tại Lâm Sơn Trang, một không gian trưng bày sưu tầm cổ vật tư nhân trên địa bàn.

Thực tế, Lâm Sơn Trang từ nhiều năm nay đã là địa điểm quen thuộc với những người yêu lịch sử, văn hóa xứ Thanh. Tại đó, trên khuôn viên rộng hơn 4.000m², nhà sưu tầm Nguyễn Hải Hưng bố trí 6 nếp nhà cổ cùng bộ sưu tập hơn 50.000 hiện vật được ông tìm kiếm, lưu giữ trong hơn 30 năm.

Phiên livestream lần này có sự tham gia của lãnh đạo địa phương và các học sinh trường Tây Đô trên địa bàn. Trong chương trình, ông Nguyễn Hải Hưng đưa người xem tìm hiểu những hiện vật thuộc nhiều giai đoạn lịch sử, kể từ văn hóa thời tiền sử, văn hóa Đông Sơn đến đồ gốm thời Lý, Trần, Lê và các vật dụng gắn với đời sống xưa. Qua hình ảnh được phát trực tiếp và lời giải thích của ông Hưng, khán giả có thể quan sát các hiện vật, tìm hiểu đặc điểm, công dụng và những thông tin liên quan đến từng đồ vật.

Theo ông Trần Thanh Bình, Phó Chủ tịch UBND xã Vĩnh Lộc, phiên livestream tại Lâm Sơn Trang được tổ chức trong đợt cao điểm 100 ngày chuyển đổi số của tỉnh Thanh Hóa, tiếp nối chương trình giới thiệu các sản phẩm đặc trưng của địa phương từng được tổ chức trước đó. Như lời ông, xã Vĩnh Lộc cũng xác định hệ thống di tích và những nguồn tài nguyên văn hóa hiện có là 1 trong những nguồn lực quan trọng để phát triển du lịch và kinh tế số tại địa phương.

***

Phiên livestream tại Lâm Sơn Trang cho thấy một thực tế: Các di tích, bảo tàng do Nhà nước quản lý vốn là những địa điểm quen thuộc trong hoạt động giới thiệu lịch sử, văn hóa ở địa phương. Nhưng bên cạnh đó, các bảo tàng tư nhân, bộ sưu tập cổ vật do người dân gây dựng cũng có thể lưu giữ những hiện vật, tư liệu đáng quan tâm. Giá trị của những bộ sưu tập ấy còn gắn với kinh nghiệm, hiểu biết mà người sưu tầm tích lũy qua nhiều năm. Khi được giới thiệu bằng hình thức phù hợp, với thông tin đã qua kiểm chứng, những nguồn lực này có thể phục vụ tốt hơn nhu cầu tham quan, học tập và tìm hiểu lịch sử của công chúng.

Việc xã Vĩnh Lộc lựa chọn Lâm Sơn Trang để tổ chức livestream là một ví dụ cụ thể về cách chính quyền cơ sở có thể chủ động giới thiệu những nguồn lực văn hóa ấy. Với sự tham gia của người trực tiếp lưu giữ bộ sưu tập, chương trình đã đưa những hiện vật, tư liệu và hiểu biết được tích lũy qua nhiều năm vào hoạt động giới thiệu văn hóa của địa phương trên nền tảng số. Cách làm này cũng gợi ý việc mở rộng phạm vi giới thiệu đến những không gian văn hóa ngoài công lập, bên cạnh hệ thống di tích, danh thắng quen thuộc.

Khi các không gian sưu tầm ngoài công lập được đưa vào hoạt động truyền thông số, công sức gìn giữ những giá trị văn hóa của các cá nhân sẽ có thêm cơ hội được công chúng biết đến. Và trong bối cảnh Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đang được triển khai trên toàn quốc, đây là một hướng đi đáng khuyến khích để chính quyền cơ sở chủ động phát huy những nguồn lực văn hóa đang được lưu giữ trong cộng đồng.