Hành trình đến với World Cup 2026 của Thụy Điển và Czech là hai câu chuyện giàu cảm xúc về sự hồi sinh, bản lĩnh và niềm tin được tái sinh từ nghịch cảnh.
Một bên là màn "lột xác" ngoạn mục nhờ phép màu của Graham Potter và khoảnh khắc thiên tài của Viktor Gyokeres, bên kia là bản hùng ca của ý chí với những loạt sút luân lưu nghẹt thở của Czech.
Thụy Điển: Từ đáy bảng đến vé dự World Cup
Cách đây chưa đầy nửa năm, không nhiều người tin rằng Thụy Điển có thể góp mặt tại ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh. Sau chuỗi trận vòng loại thảm họa với chỉ 2 điểm sau 6 trận, họ đứng bét bảng và đối mặt nguy cơ vắng mặt ở kỳ World Cup thứ 2 liên tiếp. Chính Viktor Gyokeres từng thẳng thắn gọi đó là "một thảm họa".
Sự xuất hiện của Graham Potter vào tháng 10/2025 đã thay đổi tất cả. Nhà cầm quân người Anh không mang đến những điều quá phức tạp về chiến thuật, nhưng ông tái thiết nền tảng kỷ luật phòng ngự và quan trọng hơn cả là tạo ra một bầu không khí tích cực trong phòng thay đồ, thứ mà Thụy Điển đã đánh mất.
Từ một tập thể rệu rã, Thụy Điển bước vào vòng play-off với tinh thần hoàn toàn khác. Ở bán kết, họ đánh bại Ukraine 3-1 trong trận đấu mà Viktor Gyokeres lập hat-trick, như một lời khẳng định cho sự trở lại của chính anh sau quãng thời gian bị nghi ngờ. Tuy nhiên, thử thách thực sự đến ở trận chung kết play-off gặp Ba Lan, đội bóng sở hữu chân sút đẳng cấp thế giới Robert Lewandowski. Trận đấu diễn ra căng thẳng đúng nghĩa của một "chung kết sinh tử".
Thụy Điển 2 lần vượt lên nhờ công của Anthony Elanga và Gustaf Lagerbielke, nhưng Ba Lan đều gỡ hòa. Khi tỷ số là 2-2 và trận đấu trôi dần về những phút cuối, áp lực đè nặng lên đôi chân các cầu thủ chủ nhà. Trong phần lớn thời gian, Viktor Gyokeres gần như "mất hút". Anh có rất ít cơ hội chạm bóng trong vòng cấm. Nhưng những cầu thủ lớn luôn biết cách xuất hiện đúng lúc. Phút 88, sau một loạt tình huống dứt điểm liên tiếp, bóng bật ra đúng vị trí của Gyokeres. Không bỏ lỡ thời cơ, anh khống chế rồi dứt điểm tung lưới Ba Lan, ghi bàn thắng quyết định đưa Thụy Điển đến World Cup.
Đó là khoảnh khắc bùng nổ tại Stockholm: Cầu thủ chạy khắp sân, ban huấn luyện tràn vào ăn mừng, còn Graham Potter đứng lặng vài giây như không tin vào mắt mình. Điều đáng nói là Thụy Điển giành vé trong bối cảnh thiếu vắng nhiều trụ cột như Alexander Isak hay Dejan Kulusevski. Họ chiến thắng không chỉ nhờ cá nhân, mà bằng một tập thể đoàn kết và kỷ luật.

Thụy Điển (trên) và Czech giành vé đến World Cup 2026 một cách ngoạn mục
Czech: Bản lĩnh thép ở loạt luân lưu
Nếu hành trình của Thụy Điển mang màu sắc của sự hồi sinh, thì Czech lại là câu chuyện về tinh thần chiến đấu không bỏ cuộc. Đội bóng này bước vào vòng play-off với không ít bất ổn. Họ từng gây sốc khi thua Quần đảo Faroe, dẫn đến việc HLV Ivan Hasek bị sa thải. Nội bộ đội bóng cũng rạn nứt khi Tomas Soucek bị tước băng đội trưởng vì thái độ sau một trận đấu.
Người được chọn để "chữa cháy" là Miroslav Koubek, một HLV đã 74 tuổi. Ít ai kỳ vọng ông có thể làm nên chuyện trong thời gian ngắn ngủi, nhưng chính kinh nghiệm và sự điềm tĩnh của Koubek đã giúp Czech tìm lại sự ổn định. Ở bán kết gặp Ireland, Czech sớm bị dẫn 0-2. Trong hoàn cảnh đó, họ không sụp đổ mà kiên trì chiến đấu. Patrik Schick rút ngắn tỷ số từ chấm phạt đền trước khi Ladislav Krejci ghi bàn gỡ hòa ở phút 86. Trên chấm luân lưu, bản lĩnh đã giúp họ giành chiến thắng.
Kịch bản tương tự lặp lại ở trận chung kết với Đan Mạch. Czech mở tỷ số sớm nhưng bị ép sân suốt phần lớn thời gian. Sau khi bị gỡ hòa, họ một lần nữa thể hiện tinh thần không bỏ cuộc trong hiệp phụ, khi Ladislav Krejci tiếp tục tỏa sáng.
Đan Mạch gỡ hòa ở những phút cuối hiệp phụ, đẩy trận đấu vào loạt sút luân lưu cân não. Tại đây, Czech cho thấy sự lạnh lùng đáng kinh ngạc khi đối thủ sút hỏng tới 3 lần. Chiến thắng được định đoạt, và sân vận động ở Prague bùng nổ.
Không có những siêu sao tầm cỡ như thế hệ của Pavel Nedved hay Petr Cech, Czech hiện tại dựa vào tinh thần tập thể, sự kỷ luật và ý chí. Ladislav Krejci trở thành biểu tượng với khả năng phòng ngự và ghi bàn đúng lúc, trong khi Tomas Soucek vẫn đóng vai trò quan trọng dù từng bị kỷ luật. Việc giành vé dự World Cup sau 20 năm chờ đợi là phần thưởng xứng đáng cho một tập thể không bao giờ bỏ cuộc.
Thụy Điển và Czech đến World Cup theo 2 cách rất khác nhau. Một bên là cú "lội ngược dòng" ngoạn mục từ khủng hoảng, bên kia là hành trình vượt qua nghịch cảnh bằng bản lĩnh và sự lì lợm.
Nhưng điểm chung lớn nhất của họ chính là tinh thần tập thể. Không phải những đội bóng sở hữu nhiều ngôi sao nhất, mà là những đội biết chiến đấu vì nhau đã giành chiến thắng ở thời khắc quyết định.
Vũ Mạnh