Nghị quyết 57-NQ/TW: Trí tuệ nhân tạo (AI) nâng tầm chất lượng y tế TP.HCM

Áp dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào y tế TP.HCM tạo những bước tiến đột phá, mang công nghệ hiện đại đến gần hơn với người dân từ cộng đồng cho đến các bệnh viện tuyến cuối. Việc đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo khám chữa bệnh không chỉ giúp tối ưu hóa thời gian tầm soát, chẩn đoán sớm mà còn là trợ thủ đắc lực hỗ trợ các y bác sĩ nâng cao chất lượng điều trị, hiện thực hóa tinh thần chuyển đổi số trong ngành y tế.

Trí tuệ nhân tạo trong y tế, thuận tiện hơn cho người dân

Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo khám chữa bệnh không chỉ giúp tối ưu hóa thời gian tầm soát, chẩn đoán sớm mà còn là trợ thủ đắc lực hỗ trợ các y bác sĩ nâng cao chất lượng điều trị, hiện thực hóa tinh thần chuyển đổi số trong ngành y tế

Với chị V.T.P., 41 tuổi, công nhân may tại xã Phú Mỹ, TP.HCM, việc tầm soát ung thư cổ tử cung nhiều năm qua chưa được ưu tiên do công việc bận rộn. Khi Bệnh viện Hùng Vương (TP.HCM) tổ chức khám sức khỏe miễn phí tại địa phương, chị đăng ký tham gia.

CHIA SẺ 234

"Trước giờ sức khỏe bình thường, công việc cũng bận rộn nên tôi chưa có điều kiện đi tầm soát ung thư. Vì vậy, khi biết có bệnh viện sản tuyến cuối về đây thăm khám, tôi liền đăng ký tham gia" - chị P. chia sẻ.

Theo chị P., quy trình khám nhanh gọn, nhẹ nhàng, kết quả được trả sớm giúp tiết kiệm thời gian chờ đợi. Với người lao động, chi phí khám bệnh cũng là một trong những yếu tố khiến việc chăm sóc sức khỏe định kỳ bị trì hoãn. Những chương trình đưa dịch vụ đến tận địa phương vì thế góp phần tạo thuận lợi để phụ nữ chủ động kiểm tra sức khỏe.

Tại Bệnh viện Hùng Vương, kỹ thuật tầm soát ung thư cổ tử cung bằng CerviCare AI đã được triển khai trong thực hành lâm sàng từ tháng 7/2023. Theo BS.CKII Huỳnh Thụy Thảo Quyên, Phó Khoa Khám bệnh A, Bệnh viện Hùng Vương, hệ thống sử dụng thuật toán phân tích hình ảnh cổ tử cung, hỗ trợ nhân viên y tế nhận diện những dấu hiệu nghi ngờ.

Theo bác sĩ Quyên, phương pháp này có thời gian trả kết quả khoảng 5 phút, chi phí khoảng 320.000 đồng/lần. CerviCare AI cũng từng được thí điểm tại một số địa phương vùng sâu, vùng xa nhằm mở rộng cơ hội sàng lọc cho phụ nữ ở những nơi còn hạn chế về điều kiện tiếp cận dịch vụ y tế.

Không chỉ trong tầm soát ung thư cổ tử cung, AI còn được ứng dụng để hỗ trợ đọc phim X-quang ngực tại Trạm Y tế xã đảo Thạnh An. Hình ảnh sau khi chụp được phân tích bằng công nghệ chuyên dụng; khi cần, bác sĩ tại trạm có thể kết nối với chuyên gia chẩn đoán hình ảnh ở bệnh viện tuyến trên để được tư vấn.

BS Luân Thanh Trường, Trưởng Trạm Y tế xã Thạnh An, cho biết ứng dụng công nghệ giúp nâng cao năng lực khám, chữa bệnh tại chỗ, hỗ trợ phát hiện sớm bệnh lý phổi và đánh giá tổn thương trong một số trường hợp chấn thương. Với những ca khó, việc kết nối hội chẩn cũng giúp bác sĩ tuyến cơ sở có thêm căn cứ xử trí và quyết định chuyển viện.

CHIA SẺ 234

Sau thời gian thử nghiệm tại xã đảo, Sở Y tế TP.HCM đang xây dựng kế hoạch trình UBND TP.HCM về việc nhân rộng ứng dụng AI hỗ trợ phát hiện tổn thương trên phim X-quang phổi tại các trạm y tế cơ sở. Mô hình này hướng đến tăng năng lực chẩn đoán ban đầu, giúp người dân tiếp cận dịch vụ thuận tiện hơn.

AI cũng được nghiên cứu, ứng dụng trong sàng lọc những bệnh lý khác. Tại Bệnh viện Nguyễn Trãi, mô hình AI Afib hỗ trợ tầm soát rung nhĩ; trong khi Bệnh viện Mắt TP.HCM ứng dụng phần mềm EyeDr hỗ trợ tầm soát bệnh glôcôm thông qua hình ảnh gai thị. Những ứng dụng này cho thấy công nghệ có thể giúp phát hiện nguy cơ ở nhiều chuyên khoa, song kết quả vẫn cần được đánh giá theo quy trình chuyên môn phù hợp.

Ứng dụng trí tuệ nhân tạo - công cụ giúp bác sĩ phát hiện bệnh, lựa chọn điều trị

Nếu tại cộng đồng, AI góp phần mở rộng cơ hội tầm soát, thì ở các bệnh viện, công nghệ này còn hỗ trợ bác sĩ phân tích tổn thương và có thêm thông tin tham khảo khi lựa chọn phương án điều trị.

Tại Bệnh viện Ung bướu TP.HCM, AI được ứng dụng trong một số khâu như đọc hình ảnh, phân tích giải phẫu bệnh và lập kế hoạch xạ trị. TS.BS Diệp Bảo Tuấn, Giám đốc Bệnh viện Ung bướu TP.HCM, cho biết công nghệ còn được sử dụng để phát hiện tổn thương trên phim CT phổi và nhận diện một số dấu hiệu liên quan đến đột biến gene trong các bệnh ung thư như ung thư vú, ung thư dạ dày và ung thư phổi.

CHIA SẺ 234

Những thông tin này có thể góp phần giúp bác sĩ đánh giá bệnh và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp hơn với từng trường hợp. Trong bối cảnh các bệnh viện tuyến cuối tiếp nhận lượng lớn bệnh nhân, việc rút ngắn một số công đoạn chuyên môn còn có thể giúp giảm áp lực xử lý dữ liệu.

Tuy nhiên, hiệu quả ứng dụng cần được đánh giá theo từng công cụ và quy trình cụ thể. AI không thay thế bác sĩ, cũng không tự quyết định phác đồ điều trị. Kết quả do hệ thống đưa ra cần được đối chiếu với triệu chứng, kết quả xét nghiệm, hình ảnh và những thông tin liên quan trước khi đưa ra quyết định chuyên môn.

Một ứng dụng khác là phần mềm RAPID tại Bệnh viện Nhân dân 115, hỗ trợ bác sĩ phân tích hình ảnh não ở bệnh nhân đột quỵ. Công cụ giúp đánh giá mức độ tổn thương và vùng mô não còn khả năng cứu sống, qua đó cung cấp thêm căn cứ xem xét can thiệp ở một số bệnh nhân đến viện muộn. Quyết định điều trị vẫn do ê-kíp chuyên môn đưa ra sau khi đánh giá toàn diện tình trạng người bệnh.

Từ tầm soát bệnh tại cộng đồng đến hỗ trợ chẩn đoán và điều trị ở bệnh viện, AI đang mở rộng phạm vi ứng dụng trong ngành y tế TP.HCM. Theo tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, thách thức không chỉ là đưa công nghệ vào thực tiễn mà còn phải bảo đảm dữ liệu tin cậy, quy trình an toàn và khả năng ứng dụng phù hợp.

Công nghệ chỉ thực sự mang lại giá trị khi giúp bác sĩ làm việc hiệu quả hơn, đồng thời tạo điều kiện để người dân phát hiện bệnh sớm, tiếp cận dịch vụ thuận tiện và được điều trị phù hợp.